Polska to moja druga ojczyzna – wzruszający wywiad z laureatem medalu Per Artem ad Deum 2026

Kardynał Gianfranco Ravasi, wybitny biblista, teolog, humanista i wieloletni przewodniczący Papieskiej Rady ds. Kultury, został uhonorowany Medalem Per Artem ad Deum 2026. To wyróżnienie dla człowieka, który przez lata budował mosty między Kościołem, kulturą, nauką i sztuką.

Medal Per Artem ad Deum od 2005 roku przyznawany jest twórcom i instytucjom, których dorobek artystyczny oraz intelektualny przyczynia się do rozwoju kultury i kształtuje duchowość człowieka. Nagroda, związana z Międzynarodową Wystawą Budownictwa i Wyposażenia Kościołów, Sztuki Sakralnej i Dewocjonaliów Sacroexpo, przypomina, że sztuka, słowo i piękno mogą prowadzić człowieka ku Bogu.

Tegoroczny laureat, kardynał Gianfranco Ravasi, od dziesięcioleci należy do  najważniejszych postaci współczesnego dialogu Kościoła ze światem kultury. Urodzony w Merate we Włoszech, jest doktorem teologii biblijnej, specjalistą języka hebrajskiego, autorem licznych publikacji poświęconych Biblii oraz popularyzatorem Pisma Świętego. Przez lata pełnił funkcję prefekta Biblioteki-Pinakoteki Ambrozjańskiej, wykładał teologię biblijną, a od 1995 roku był członkiem Papieskiej Komisji Biblijnej.

Szczególne miejsce w jego życiorysie zajmuje Papieska Rada ds. Kultury, której przewodniczył w latach 2007–2022. To właśnie pod jego kierunkiem rozwijała się idea spotkania wiary, sztuki i współczesnej humanistyki. Kardynał Ravasi dwukrotnie osobiście wręczał Medal Per Artem ad Deum podczas Sacroexpo w Kielcach – w 2009 roku Wojciechowi Kilarowi oraz w 2012 roku Ennio Morricone.

W styczniu 2025 roku w Watykanie odbyło się spotkanie biskupa Mariana Florczyka oraz prezesa Zarządu Targów Kielce, dr. Andrzeja Mochonia, z prefektem Dykasterii ds. Kultury i Edukacji, kardynałem José Tolentino Calaça de Mendonçą. Podpisany wówczas list intencyjny między Targami Kielce a Dykasterią potwierdził wolę dalszego rozwijania inicjatyw artystycznych i kulturalnych inspirowanych wartościami duchowymi oraz religijnymi.

Uhonorowanie kardynała Gianfranco Ravasiego Medalem Per Artem ad Deum ma wymiar szczególny. To wyraz wdzięczności za jego wieloletnią służbę kulturze, za promowanie piękna chrześcijańskiego dziedzictwa oraz za konsekwentne przypominanie, że dialog między wiarą a kulturą jest jednym z najważniejszych zadań współczesnego Kościoła.

Premiera tomiku wierszy poety Adama Ziemianina – laureata Per Artem Ad Deum 2025

Na tegorocznych targach Sacroexpo premierowo zaprezentowano najnowszy tomik wierszy Adama Ziemianina „To tu – to tam”. Autor – uznany krakowski poeta – został uhonorowany medalem Per Artem Ad Deum przyznawanym pod patronatem Dykasterii ds. Kultury i Edukacji. Tomik wydano wspólnie z drugim z tegorocznych laureatów nagrody – Wydawnictwem Jedność.

Wiara ze słowa

Tomik „To tu – to tam”, wydany wspólnie przez Targi Kielce oraz Wydawnictwo Jedność, zawiera kilkadziesiąt dotąd niepublikowanych wierszy, które tchną charakterystyczną dla Ziemianina nutą refleksji i czułości wobec codzienności. Znajdziemy wśród nich utwory takie jak: List do Ogrodowej, Drabinowo w Lanckoronie, Uśmiechnij się Panie, Modlitwa zlana potem, Nocne czuwanie czy tytułowy wiersz To tu – to tam.

Oprócz poezji w tomiku znalazły się również autorskie rysunki poety, o których Adam Ziemianin mówi z charakterystyczną skromnością i ciepłem:

One są bardzo proste, surowe, wręcz dziecięce, ale mają coś w sobie. Zresztą nie miałem na swym koncie żadnego przygotowania specjalistycznego pod tym względem, ani kursów malarskich nie zaliczyłem, poza tym co zdobyłem w ramach lekcji wychowania plastycznego, które w czasach mojej młodości nazywano lekcjami rysunków. Ale panią od tego przedmiotu miałem wyjątkową i wrażliwą. I to mi się udzieliło. Było to moje malowanie naiwne i może „koślawe”, ale własne i szczere w formie oraz kolorze. Dla mnie ważne, zwłaszcza wtedy, bo to był sposób na godne przeżycie tamtego czasu (czyt. czas stanu wojennego). Prace te może trochę były ucieczką, a może zapisem i świadectwem „morowego” czasu. Było w nich trochę „skubnięcia” kolorowego świata w tej naszej smutnej epoce szarości. Swoistego powrotu do lat szczęśliwego dzieciństwa w „mojej” Muszynie – wyjaśniał Adam Ziemianin.

Ojczyzna poety – dzieciństwo

Podczas uroczystej gali wręczenia medali Per Artem Ad Deum, poeta ze wzruszeniem nawiązywał do swojego dzieciństwa i twórczości. Jak podkreślił Adam Ziemianin, wydanie tomiku właśnie teraz i właśnie w tak wyjątkowym kontekście, w ramach wydarzenia łączącego sztukę i duchowość, stanowi dla niego swoiste ukoronowanie twórczego dorobku.

Ojczyzną poety jest dzieciństwo, a matecznikiem tego dzieciństwa jest miejsce, gdzie to dzieciństwo spędzał. Ja swoje spędziłem w Muszynie, miejscu stworzonym do poezji. Tam uczyłem się wrażliwości i odkrywałem świat. Podczas wypraw w góry muszyńskie odbyłem piękne rozmowy z Najwyższym. Tam w jakimś sensie metaforycznym spotkałem się z Bogiem. Dzięki temu, że miałem pokorę wobec sztuki, wobec Boga, wobec Najwyższego, zdarzało mi się zapisywać wszystko, jakbym rozmawiał z przyjacielem. To wyróżnienie jest dla mnie wyjątkowe, zważywszy także na wydanie tomiku „To Tu To Tam” wspólnie z Wydawnictwem Jedność. To przeżycie i wzniosłe chwile są pomnikowym uwieńczeniem tego, co dotychczas robiłem – podkreślał poeta Adam Ziemianin.

Spotkanie z poezją i poetą

W trakcie tegorocznych targów Sacroexpo tomik „To tu – to tam” można było nabyć na stoisku Wydawnictwa Jedność. Po koncercie towarzyszącym gali wręczenia medali Per Artem Ad Deum miłośnicy poezji mieli okazję nie tylko nabyć egzemplarz książki, ale także spotkać się z autorem i zdobyć osobisty autograf Adama Ziemianina. Premiera tomiku na Sacroexpo 2025 była wydarzeniem łączącym sztukę słowa, duchowe doświadczenie i osobiste spotkanie z twórcą, którego poezja – czerpiąca z dzieciństwa, codzienności i głębokiej wiary – porusza serca czytelników od dziesięcioleci.

Adam Ziemianin, autor tomiku i Wydawnictwo Jedność – wydające tomik, zostali uhonorowani medalami Per Artem Ad Deum 2025. Nagrody wręczono w trakcie uroczystej gali na Sacroexpo.

Koncert zespołu „U Studni” – artystyczne dopełnienie gali Per Artem Ad Deum na Sacroexpo 2025

Podczas tegorocznej edycji targów Sacroexpo zorganizowano niezwykłe spotkaniae ze sztuką słowa i dźwięku – 2 czerwca w Centrum Kongresowym Targów Kielce, odbył się wyjątkowy koncert zespołu „U Studni”. Było to artystyczne zwieńczenie uroczystej gali wręczenia medali Per Artem Ad Deum dla tegorocznych laureatów.

Grupa muzyczna „U Studni” wystąpiła na scenie Centrum Kongresowego Targów Kielce, 2 czerwca podczas Wystawy Sacroexpo. Koncert zespołu „U Studni” stanowił dopełnienie gali honorującej tegorocznych laureatów medalu Per Artem Ad Deum – krakowskiego poetę Adama Ziemianina oraz kieleckie Wydawnictwo Jedność. Nagroda ta, przyznawana pod patronatem Dykasterii ds. Kultury i Edukacji jest docenieniem działań wybitnych osób i instytucji, którzy przybliżają człowieka do wartości duchowych i uniwersalnych.

 

Członkowie zespołu „U Studni” wywodzą się ze słynnej formacji „Stare Dobre Małżeństwo”. Twórczość grupy stanowi subtelna mieszanka poezji śpiewanej, ballady i refleksyjnych opowieści o człowieku, świecie oraz duchowości. W repertuarze zespołu można znaleźć utwory oparte na tekstach jednego z laureatów – Adama Ziemianina, jak również autorskie kompozycje członków zespołu. Koncert był doskonałą propozycją dla osób, które cenią sobie głębię słowa i kunszt interpretacji. To sentymentalna podróż do Krainy Łagodności przez pejzaże słowa i dźwięku, które koją duszę i pozostają z odbiorcą na długo.

Szczególnym momentem koncertu był gościnny występ Adama Ziemianina, który recytował swoje wiersze. Spotkanie z poezją autora stało się nie tylko wyrazem hołdu dla jego dorobku, ale również intymnym doświadczeniem dla słuchaczy, którzy mieli okazję wsłuchać się w jego interpretacje własnych tekstów.

Na tegorocznych targach Sacroexpo miała miejsce premiera najnowszego tomiku poety – „To tu – to tam” wydanego przez Targi Kielce wspólnie z Wydawnictwem Jedność. Tomik zawiera kilkadziesiąt wcześniej niepublikowanych wierszy oraz wykonane przez poetę rysunki. Na Sacroexpo można było nabyć egzemplarz tomiku, a po koncercie zdobyć autograf autora.

Koncert zespołu „U Studni” był wydarzeniem, które doskonale wpisało się w charakter Sacroexpo – targów, które od ponad ćwierć wieku łączą świat duchowości, sztuki i rzemiosła sakralnego. To wydarzenie stało się przestrzenią do głębszych refleksji nad rolą sztuki w życiu duchowym współczesnego człowieka.